Hướng dẫn lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở

Thời hạn 31/12/2025 đang đến gần, đánh dấu một cột mốc pháp lý quan trọng đối với các doanh nghiệp phát thải lớn tại Việt Nam. Theo quy định, các cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính bắt buộc phải hoàn thiện và nộp Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở cho giai đoạn 2026 - 2030. Bài viết dưới đây của GEESCO sẽ cung cấp thông tin chi tiết và chính xác nhất để doanh nghiệp chuẩn bị kịp thời.

1. Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở là gì?

Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở là văn bản do doanh nghiệp tự xây dựng, phê duyệt nhằm đề ra các mục tiêu, biện pháp và lộ trình cụ thể để cắt giảm lượng phát thải carbon trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc lập kế hoạch không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật mà còn là bước chuẩn bị chiến lược giúp doanh nghiệp tối ưu hóa năng lượng, thích ứng với thị trường tín chỉ carbon và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh từ đối tác quốc tế.

2. Đối tượng áp dụng và Thời hạn nộp trước 31/12/2025

Theo lộ trình của cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành (Quyết định 13/2024/QĐ-TTg) có trách nhiệm xây dựng và thực hiện kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của cơ sở cho giai đoạn 2026 - 2030.

Hạn chót nộp hồ sơ: Kế hoạch phải được gửi về cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các Bộ quản lý chuyên ngành) trước ngày 31/12/2026.

Các đối tượng bắt buộc lập kế hoạch bao gồm:

• Cơ sở có mức phát thải hằng năm từ 3.000 tấn CO2 tương đương (tCO2e) trở lên.

• Nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất công nghiệp, tòa nhà thương mại tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE/năm trở lên.

• Công ty vận tải tiêu thụ nhiên liệu từ 1.000 TOE/năm trở lên.

• Cơ sở xử lý chất thải rắn có công suất từ 65.000 tấn/năm trở lên.

3. Nội dung bắt buộc của kế hoạch giảm nhẹ phát thải

Một bản kế hoạch hợp lệ phải trình bày rõ ràng các hạng mục sau:

• Thông tin chung của cơ sở.

• Kết quả kiểm kê khí nhà kính năm cơ sở gần nhất: Số liệu này phải dựa trên báo cáo kiểm kê đã thực hiện. Đặc biệt lưu ý, đối với các doanh nghiệp thuộc ngành Công Thương tuân thủ Thông tư 38/2023/TT-BCT, số liệu kiểm kê cần bao quát đủ và chính xác 6 nguồn phát thải quy định gồm: quá trình đốt nhiên liệu, rò rỉ, các quá trình công nghiệp, sử dụng điện, sử dụng năng lượng nhiệt mua ngoài và các nguồn khác.

• Mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính: Đặt ra chỉ tiêu cắt giảm cụ thể cho các năm trong giai đoạn 2026 - 2030.

• Các biện pháp giảm nhẹ được lựa chọn: Tùy theo đặc thù công nghệ, tài chính mà doanh nghiệp đề xuất biện pháp phù hợp (đầu tư thiết bị tiết kiệm điện năng, chuyển đổi nhiên liệu xanh, thu hồi nhiệt thừa...).

• Phương án theo dõi, giám sát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch hàng năm.

4. Quy trình xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải hiệu quả

Để có một bản kế hoạch khả thi và được cơ quan nhà nước phê duyệt, doanh nghiệp cần thực hiện theo các bước chuyên môn:

Bước 1: Rà soát báo cáo kiểm kê khí nhà kính hiện tại để xác định đường cơ sở (baseline) và dự báo phát thải theo kịch bản phát triển thông thường (BAU). Bước 2: Tổ chức đánh giá công nghệ, quy trình sản xuất để tìm ra các tiềm năng giảm phát thải (rất hiệu quả khi kết hợp với số liệu từ báo cáo Kiểm toán năng lượng). Bước 3: Phân tích chi phí - lợi ích (CBA) của từng biện pháp giảm nhẹ, từ đó lựa chọn ra các giải pháp có tính khả thi cao nhất về mặt tài chính và kỹ thuật. Bước 4: Thiết lập mục tiêu giảm phát thải hằng năm phù hợp với năng lực nội bộ và chỉ tiêu do Bộ ngành phân bổ. Bước 5: Lập hồ sơ hoàn chỉnh, phê duyệt nội bộ và nộp lên cơ quan nhà nước trước 31/12/2026.

5. Rủi ro khi doanh nghiệp chậm trễ nộp kế hoạch

Nếu bỏ lỡ hạn chót 31/12/2026, doanh nghiệp sẽ đối mặt với nhiều rủi ro:

• Bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

• Bị đình chỉ hoặc không được phê duyệt các dự án đầu tư mở rộng sản xuất.

• Đánh mất cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon nội địa và quốc tế.

• Mất lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu sang các thị trường có áp dụng cơ chế định giá carbon như EU (CBAM).

Đồng hành cùng GEESCO lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải chuẩn xác

Việc xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về công nghệ sản xuất, tiêu chuẩn đo lường và luật pháp môi trường. Sự chuẩn bị từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp không bị rơi vào thế bị động khi thời hạn 31/12/2025 đang đến gần.

GEESCO, với đội ngũ chuyên gia hàng đầu về năng lượng và biến đổi khí hậu, cung cấp dịch vụ trọn gói từ Kiểm kê khí nhà kính, Kiểm toán năng lượng đến Tư vấn lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải cấp cơ sở. Chúng tôi cam kết mang đến những giải pháp tối ưu chi phí, khả thi về kỹ thuật và tuân thủ tuyệt đối quy định của Nhà nước.

Liên hệ ngay với GEESCO để khởi động dự án của bạn ngay hôm nay!

• Hotline: 0911.023.982

• Email: www.geescovietnam.com.vn/ 

• Địa chỉ: geescovietnam@gmail.com